همايش ملي «علم اجتماعي مسلمين»

ضميمهاندازه
9.pdf517.99 کيلو بايت

انديشمندان مسلمان، پس از مواجهه با مدرنيته، به چهار دستة سنت‌گرا، تجددگرا، تلفيقي‌ها و فعالان اجتماعي تقسيم شدند. در اين ميان، برخي علم غربي را به‌طور كامل طرد و نفي، و برخي ديگر آن‌ را به‌طور کامل پذيرفتند. برخي نيز با اتخاذ رويکرد تلفيقي، از بومي‌سازي، ايراني‌سازي و اسلامي‌سازي علوم انساني سخن مي‌گويند و بدين منظور، راه‌حل‌هايي طراحي كرده‌‌اند که انباشت و تکامل، تهذيب و تصحيح، استنباط، تأسيس و احياي ميراث علمي جهان اسلام از آن جمله است.

علم اجتماعي مسلمين، به‌رغم پيشينة تاريخي و تمدني خود، با حضور علم اجتماعي مدرن در مراکز رسمي علمي کشورهاي اسلامي مورد غفلت قرار گرفته، و بيشتر موضوع براي پژوهش‌هاي مدرن قرار گرفته است. انديشمندان معاصر مسلمين نيز با گسل از پيشينة معرفتي خويش، روش معرفتي شايسته و مناسب با فرهنگ و تمدن اسلامي را به‌کار نگرفته و با بهره‌گيري از روش‌هاي علم مدرن به مطالعه و پژوهش پرداخته‌اند که پيامدهاي معرفتي و غيرمعرفتي فراواني به‌دنبال داشته است.

در عصر کنوني که بيش از دو ميليون نفر دانشجوي علوم انساني با حمايت‌هاي دولتي و رسمي، به فراگيري علوم انساني غربي اشتغال دارند، لازم و مناسب است عده‌اي نيز پس از فراگيري علوم انساني براي اسلامي‌سازي آن بكوشند. اين تلاش مي‌تواند از راه‌هاي انباشت و تکميل، تهذيب و تصحيح، استنباط، تأسيس و بازتوليد ميراث علمي جهان اسلام صورت گيرد. بر خلاف نظر برخي که ضرورت مليت‌زدايي از علم را مطرح مي‌سازند، اين نهضت علمي حتي اگر به توليد علوم انساني اسلامي منجر نشود، در رشد و پويايي علوم انساني موجود تأثير فراواني خواهد داشت.

اين مهم، گروه جامعه‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره را بر آن داشت تا با برگزاري همايش «علم اجتماعي مسلمين»، به بازخواني و بررسي علم اجتماعي متفکران مسلمان و تلاش براي پديد آوردن دانشي روشمند و مناسب با حوزه فرهنگ و تمدني اسلام بپردازد.